ประกันคนสำคัญ (Key Person) คืออะไร ภาษีบริษัทคิดยังไง
ประกันคนสำคัญคือบริษัททำประกันชีวิตให้คนที่ธุรกิจพึ่งพา เบี้ยหักเป็นรายจ่ายได้เมื่อไร เป็นเงินได้ของกรรมการไหม เงินสินไหมเสียภาษีไหม สรุปจากข้อหารือสรรพากร
ประกันคนสำคัญ (Key Person หรือ Key Man) คือการที่บริษัททำประกันชีวิตให้คนที่ธุรกิจพึ่งพามาก เช่น เจ้าของหรือกรรมการ บริษัทเป็นผู้จ่ายเบี้ย และกำหนดผู้รับประโยชน์เป็นบริษัทหรือครอบครัวของคนนั้น เรื่องภาษีมี 3 จุดที่ต้องรู้: บริษัทหักเบี้ยเป็นรายจ่ายได้เมื่อจ่ายให้กรรมการทุกคนเป็นการทั่วไป · เบี้ยที่บริษัทจ่ายเป็นเงินได้ของกรรมการแม้บริษัทเป็นผู้รับประโยชน์ · เงินสินไหมที่บริษัทได้รับเป็นรายได้ของบริษัท
(ประกันชีวิตลดหย่อนภาษีส่วนตัว: ประกันชีวิตลดหย่อนภาษี 2569 | ประกันชีวิตมีแบบไหนบ้าง: เปรียบเทียบประกันชีวิตแต่ละแบบ)
ถ้าคนสำคัญของธุรกิจไม่อยู่
ธุรกิจหลายแห่งเดินได้เพราะคนหนึ่งหรือสองคน คนที่รู้จักลูกค้า ตัดสินใจเรื่องสำคัญ หรือค้ำประกันเงินกู้ของบริษัท ถ้าคนนั้นเสียชีวิตกะทันหัน บริษัทอาจต้องหาคนมาแทน ใช้เวลาฟื้นรายได้ หรือมีภาระหนี้ที่ต้องจัดการ ประกันคนสำคัญคือวิธีหนึ่งที่ทำให้บริษัทมีเงินก้อนในช่วงนั้น
ประกันคนสำคัญ คืออะไร
ในสัญญาประกันชีวิต คนสามบทบาทอาจเป็นคนละคนกันได้ (ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 862 และ 889):
| บทบาท | ในประกันคนสำคัญ |
|---|---|
| ผู้เอาประกันภัย (ฝ่ายที่ตกลงส่งเบี้ย) | กรรมการ โดยบริษัทจ่ายเบี้ยแทน (กรณีที่ข้อหารือในบทความนี้ตอบ) |
| คนที่ถูกเอาประกันชีวิต (จ่ายเงินเมื่อคนนี้เสียชีวิต) | คนสำคัญของธุรกิจ |
| ผู้รับประโยชน์ | บริษัท หรือครอบครัว/ทายาทของคนสำคัญ |
มาตรา 863 กำหนดว่า ถ้าผู้เอาประกันภัยไม่มีส่วนได้เสียในเหตุที่เอาประกันไว้ สัญญาไม่ผูกพันคู่สัญญา
ขอบเขตของบทความ: ข้อหารือกรมสรรพากรที่ใช้ในบทความนี้ ตอบกรณีที่กรรมการเป็นผู้เอาประกันภัย และบริษัทจ่ายเบี้ยแทน ถ้าบริษัทเองเป็นผู้เอาประกันภัย ข้อหารือที่พบไม่ได้ตอบตรงประเด็น ตรวจสอบกับผู้สอบบัญชีก่อน
ใครคือ “คนสำคัญ”
ไม่มีนิยามในกฎหมาย ในทางปฏิบัติ บริษัทมักพิจารณาจากบทบาท เช่น:
- เจ้าของหรือกรรมการที่ตัดสินใจหลัก
- คนที่ดูแลลูกค้ารายใหญ่หรือรายได้ส่วนใหญ่ของบริษัท
- คนที่มีความรู้หรือทักษะที่หาคนแทนยาก
- กรรมการที่ค้ำประกันเงินกู้ของบริษัท
ข้อสังเกตเรื่องภาษี: ข้อหารือ กค 0706/5334 ตอบกรณีบริษัทจ่ายเบี้ยให้กรรมการและพนักงานเป็นการทั่วไปตามระเบียบสวัสดิการ (หักเป็นรายจ่ายได้ และเป็นเงินได้ตามมาตรา 40(1) ของผู้ได้รับ) ถ้าทำให้พนักงานคนสำคัญคนเดียว ข้อหารือที่พบไม่ได้ตอบตรงประเด็น ตรวจสอบกับผู้สอบบัญชีก่อน
ใครเป็นผู้รับประโยชน์ และต่างกันอย่างไร
| ผู้รับประโยชน์ | เงินไปที่ไหนเมื่อคนสำคัญเสียชีวิต | ภาษีของเงินที่ได้รับ |
|---|---|---|
| บริษัท | เข้าบริษัท ใช้ในธุรกิจได้ | เป็นรายได้ของบริษัท ตามมาตรา 65 (กค 0706/8707) |
| ครอบครัวหรือทายาท | ไปที่ครอบครัว | ได้รับยกเว้น ตามมาตรา 42(13) (กค 0702/9358) |
ทั้งสองแบบ เบี้ยที่บริษัทจ่ายยังเป็นเงินได้ของกรรมการเหมือนกัน (ดูหัวข้อถัดไป)
ภาษี: บริษัทหักเบี้ยเป็นรายจ่ายได้ไหม
ข้อหารือกรมสรรพากรตอบว่า ได้ เมื่อบริษัทจ่ายให้กรรมการทุกคนเป็นการทั่วไปตามระเบียบสวัสดิการของบริษัท (บางข้อหารือ: ตามระเบียบและมติที่ประชุม) จึงไม่ต้องห้ามตามมาตรา 65 ตรี (3) และ (13) ใช้ได้ทั้งกรณีบริษัทเป็นผู้รับประโยชน์ และครอบครัวเป็นผู้รับประโยชน์ (กค 0706/4227, กค 0702/6251, กค 0702/9358)
- ผู้ถือหุ้นที่ไม่ใช่กรรมการ: เบี้ยที่บริษัทจ่ายให้ ถือเป็นรายจ่ายส่วนตัว หักไม่ได้ (กค 0706/8707)
- ทำให้กรรมการคนเดียว ไม่ใช่ทุกคนเป็นการทั่วไป: ข้อหารือที่พบไม่ได้ตอบตรงประเด็นนี้ ตรวจสอบกับผู้สอบบัญชีหรือกรมสรรพากรก่อน
ภาษี: เป็นเงินได้ของกรรมการไหม
เป็น เบี้ยที่บริษัทจ่ายแทนกรรมการ ถือเป็นประโยชน์เพิ่มของกรรมการ เป็นเงินได้ตามมาตรา 40(1) แม้บริษัทจะเป็นผู้รับประโยชน์ (กค 0706/4227, กค 0702/6251)
กรรมการนำเบี้ยนั้นไปรวมคำนวณภาษีของตัวเอง และใช้ใบเสร็จของบริษัทประกันหักลดหย่อนเบี้ยประกันชีวิตในปีที่จ่ายได้ (กค 0706/5334)
ภาษี: เงินสินไหมที่บริษัทได้รับ
ถ้าบริษัทเป็นผู้รับประโยชน์ เงินที่ได้รับเมื่อคนสำคัญเสียชีวิต ต้องบันทึกเป็นรายได้ของบริษัทในการคำนวณกำไรสุทธิตามมาตรา 65 (กค 0706/8707) ถ้าบริษัทนำเงินนั้นไปซื้อหุ้นคืนจากทายาทของผู้ถือหุ้นที่เสียชีวิต เงินที่จ่ายซื้อหุ้นเป็นรายจ่ายลงทุน หักเป็นรายจ่ายไม่ได้ (มาตรา 65 ตรี (5), กค 0706/8707)
เงินครบกำหนดสัญญาที่บริษัทได้รับ: ข้อหารือที่พบไม่ได้ตอบตรงประเด็น ตรวจสอบกับผู้สอบบัญชีก่อน
สิ่งที่ต้องเช็คก่อนตัดสินใจ
- ใครคือคนสำคัญ และเป็นกรรมการหรือไม่
- บริษัทมีระเบียบสวัสดิการ (และมติที่ประชุม) ที่จ่ายเบี้ยให้กรรมการทุกคนเป็นการทั่วไปหรือไม่
- ผู้รับประโยชน์เป็นบริษัท หรือครอบครัว และเงินก้อนนั้นจะใช้ทำอะไร
- กรรมการรู้ว่าเบี้ยเป็นเงินได้ของตัวเอง ต้องรวมคำนวณภาษี
- คนสำคัญพร้อมตอบคำถามสุขภาพตามจริง (มาตรา 865 ให้หน้าที่เปิดเผยกับคนที่ถูกเอาประกันด้วย)
- ปรึกษาผู้สอบบัญชีหรือที่ปรึกษาภาษีของบริษัท ก่อนบันทึกบัญชี
ข้อหารือไม่ใช่กฎหมาย: ข้อหารือกรมสรรพากรตอบข้อเท็จจริงของผู้ถามแต่ละราย แสดงแนวทางของกรมสรรพากร กฎหมายที่ใช้คือประมวลรัษฎากรมาตรา 40(1), 42(13), 65 และ 65 ตรี ข้อเท็จจริงของแต่ละบริษัทอาจต่างกัน
คำถามที่พบบ่อย
Q: ประกันคนสำคัญ (Key Person) คืออะไร?
A: บริษัททำประกันชีวิตให้คนที่ธุรกิจพึ่งพามาก บริษัทจ่ายเบี้ย และกำหนดให้บริษัทหรือครอบครัวของคนนั้นเป็นผู้รับประโยชน์
Q: บริษัทนำเบี้ยมาเป็นรายจ่ายได้ไหม?
A: ได้ เมื่อจ่ายให้กรรมการทุกคนเป็นการทั่วไปตามระเบียบสวัสดิการของบริษัท (กค 0702/6251) กรณีทำให้กรรมการคนเดียว ตรวจสอบกับผู้สอบบัญชีก่อน
Q: เบี้ยที่บริษัทจ่าย เป็นเงินได้ของกรรมการไหม?
A: เป็นเงินได้ตามมาตรา 40(1) แม้บริษัทเป็นผู้รับประโยชน์ กรรมการใช้ใบเสร็จหักลดหย่อนเบี้ยประกันชีวิตในปีที่จ่ายได้
Q: เงินสินไหมที่บริษัทได้รับ ต้องเสียภาษีไหม?
A: ต้องลงเป็นรายได้ของบริษัทตามมาตรา 65 ถ้าผู้รับประโยชน์เป็นครอบครัว เงินที่ได้รับเพราะการตายได้รับยกเว้นตามมาตรา 42(13)
Q: คนสำคัญต้องมีส่วนร่วมอะไรบ้าง?
A: มาตรา 865 ให้หน้าที่เปิดเผยข้อความจริงกับคนที่ถูกเอาประกันชีวิตด้วย ถ้ารู้แล้วไม่เปิดเผยหรือแถลงเท็จ สัญญาเป็นโมฆียะ
ข้อมูล ณ พฤศจิกายน 2569 · จากข้อหารือกรมสรรพากรบน rd.go.th และประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ · บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำปรึกษาด้านภาษีของบริษัทใดบริษัทหนึ่ง
อ่านต่อ
ซื้อประกันลดหย่อนภาษี 2569: เงื่อนไข+วงเงินที่ได้จริง
ประกันชีวิตลดหย่อนภาษี 2569 ได้จริงเท่าไร: เงื่อนไข ≥10 ปี กฎ 20% ที่คนมักพลาด เพดานรวมสุขภาพ 100,000 Unit Linked ลดได้เฉพาะ COI บำนาญแยก 200,000
ประกันชีวิต แบบไหนดี 2569: 5 ประเภทเทียบ
เปรียบเทียบประกันชีวิต 5 ประเภท 2569: ตลอดชีพ ชั่วระยะเวลา สะสมทรัพย์ บำนาญ Unit Linked + ตารางเทียบ AIA vs เมืองไทย vs กรุงไทย-แอกซ่า เบี้ย ลดหย่อนภาษี
ลดหย่อนภาษี 2569 สรุปครบ 7 กลุ่ม วงเงิน+เงื่อนไข
ลดหย่อนภาษี 2569 มีอะไรบ้าง สรุปวงเงินครบ 7 กลุ่ม ประกันชีวิต สุขภาพ RMF Thai ESG โซลาร์เซลล์ พร้อมเครื่องคำนวณภาษี ยื่นต้นปี 2570