ประกันสังคม มาตรา 39: จ่าย 432 สิทธิ 6 กรณี
ประกันสังคม มาตรา 39 สำหรับคนออกจากงาน จ่าย 432 บาท/เดือน คุ้มครอง 6 กรณี สมัครภายใน 6 เดือน วิธีสมัคร สิทธิประโยชน์ อัปเดตสูตรบำนาญ CARE 2569
มาตรา 39 คือประกันสังคมภาคสมัครใจสำหรับคนที่เคยเป็นลูกจ้าง (มาตรา 33) แล้วออกจากงาน จ่ายเอง 432 บาท/เดือน แลกกับสิทธิ 6 กรณี เหมือนตอนทำงานเกือบทั้งหมด (ยกเว้นว่างงาน) ต้องสมัครภายใน 6 เดือน หลังออกจากงาน ไม่งั้นสิทธิ์ขาด
(ข้อมูล สำนักงานประกันสังคม sso.go.th)
มาตรา 39 คือใคร? สรุป
| รายการ | รายละเอียด |
|---|---|
| คือ | ผู้ประกันตนภาคสมัครใจ (อดีต ม.33 ที่ออกจากงาน) |
| เงื่อนไข | เคยเป็น ม.33 ≥12 เดือน + สมัครภายใน 6 เดือนหลังออกจากงาน |
| จ่ายสมทบ | 432 บาท/เดือน (ฐาน 4,800 × 9%) |
| รัฐช่วยจ่าย | 120 บาท/เดือน (ฐาน 4,800 × 2.5%) |
| สิทธิ | 6 กรณี (เหมือน ม.33 ยกเว้นว่างงาน) |
| สมัคร | sso.go.th / แอป SSO PLUS / สำนักงานฯ / ไปรษณีย์ |
เงื่อนไขการสมัคร 3 ข้อ
- เคยเป็น ม.33 ≥12 เดือน ไม่จำเป็นต้องต่อเนื่อง แค่รวมกันครบ 12 เดือน
- สมัครภายใน 6 เดือน นับจากวันที่ออกจากงาน (วันสิ้นสภาพลูกจ้าง)
- ไม่ได้รับเงินทดแทนกรณีทุพพลภาพ จากกองทุนประกันสังคม
Deadline สำคัญ: ถ้าเลย 6 เดือนแล้วไม่สมัคร → สิทธิ์ ม.39 ปิด ไม่สามารถกลับมาสมัครได้ เหลือแค่ทางเลือก ม.40 (อาชีพอิสระ สิทธิ์น้อยกว่า)
Timeline หลังออกจากงาน
ออกจากงาน → ม.38 คุ้มครองต่อ 6 เดือน (ฟรี) → ต้องตัดสินใจ:
- สมัคร ม.39 → รักษาสิทธิ์ 6 กรณีต่อเนื่อง
- หางานใหม่ → กลับเป็น ม.33 อัตโนมัติเมื่อมีนายจ้าง
- ปล่อยหมดอายุ → เหลือแค่ ม.40 (ถ้าสมัคร)
อ่านรายละเอียด ม.38 (สิทธิ์ฟรี 6 เดือนหลังออกจากงาน): มาตรา 38: สิทธิหลังออกจากงาน
เงินสมทบ 432 บาท/เดือน
| รายการ | จำนวน |
|---|---|
| ฐานค่าจ้างที่ใช้คำนวณ | 4,800 บาท (กำหนดตายตัว ไม่ว่าเคยได้เงินเดือนเท่าไหร่) |
| อัตราสมทบ | 9% ของฐาน |
| ผู้ประกันตนจ่าย | 432 บาท/เดือน (4,800 × 9%) |
| รัฐบาลช่วยจ่าย | 120 บาท/เดือน (4,800 × 2.5%) |
| รวมเข้ากองทุน | 552 บาท/เดือน |
ช่องทางจ่ายเงินสมทบ: เคาน์เตอร์เซอร์วิส / ธนาคาร / หักบัญชีอัตโนมัติ / แอป SSO PLUS
จ่ายเดือนละ 432 เท่ากับวันละ ~14 บาท, ราคากาแฟถุงหนึ่ง แลกกับค่ารักษาพยาบาล + สงเคราะห์บุตร + บำนาญ
สิทธิประโยชน์ 6 กรณี
| # | กรณี | สิทธิที่ได้ | เงื่อนไขสมทบ |
|---|---|---|---|
| 1 | เจ็บป่วย | ค่ารักษาพยาบาล รพ.ตามสิทธิ + เงินทดแทนขาดรายได้ 50% ของฐาน (สูงสุด 90 วัน/ครั้ง เรื้อรัง 180 วัน) | ≥3 เดือน ใน 15 เดือน |
| 2 | คลอดบุตร | ค่าคลอด 15,000 บาท/ครั้ง (ไม่จำกัดครั้ง) + เงินสงเคราะห์ 50% × 90 วัน (เฉพาะ 2 ครั้ง) | ≥5 เดือน ใน 15 เดือน |
| 3 | ทุพพลภาพ | เงินทดแทน 50% ของฐาน ตลอดชีวิต + ค่ารักษาตามจริง | ≥3 เดือน ใน 15 เดือน |
| 4 | เสียชีวิต | ค่าทำศพ 50,000 บาท + เงินสงเคราะห์ 50% × 4-12 เดือน (ตามระยะสมทบ) | ≥1 เดือน ใน 6 เดือน |
| 5 | สงเคราะห์บุตร | 1,000 บาท/คน/เดือน สูงสุด 3 คน ถึงอายุ 6 ปี | ≥12 เดือน ใน 36 เดือน |
| 6 | ชราภาพ | บำนาญรายเดือน (สมทบ ≥180 เดือน) หรือบำเหน็จก้อนเดียว (<180 เดือน) | ≥180 เดือน (บำนาญ) |
สิ่งที่ ม.39 ไม่ได้: ว่างงาน
กรณีว่างงาน (กรณีที่ 7) เป็นสิทธิเฉพาะ ม.33 เท่านั้น ม.39 ไม่ได้เงินชดเชยว่างงาน เพราะ ม.39 คือคนที่ออกจากงานแล้วโดยสมัครใจ
ถ้าคุณเพิ่งออกจากงาน → ก่อนสมัคร ม.39 ต้องยื่นขอสิทธิ์ว่างงานให้เสร็จก่อน (เป็นสิทธิ์จาก ม.33 ที่ยังใช้ได้): ว่างงานได้กี่บาท: ลาออก vs เลิกจ้าง
มาตรา 39 vs 33 vs 40 เปรียบเทียบ
| มาตรา 33 | มาตรา 39 | มาตรา 40 | |
|---|---|---|---|
| ใคร | ลูกจ้างมีนายจ้าง | อดีตลูกจ้าง (ออกจากงาน) | อาชีพอิสระ/ฟรีแลนซ์ |
| จ่ายสมทบ | 5% ของเงินเดือน (สูงสุด 875 บาท) | 432 บาท/เดือน (คงที่) | 70-300 บาท/เดือน |
| นายจ้างช่วยจ่าย | ✅ 5% | ❌ | ❌ |
| คุ้มครอง | 7 กรณี | 6 กรณี (ไม่มีว่างงาน) | 3-5 กรณี |
| ค่ารักษาพยาบาล | ✅ | ✅ | ❌ (ใช้บัตรทอง) |
| สงเคราะห์บุตร | ✅ | ✅ | ✅ (เฉพาะทางเลือก 3) |
| ชราภาพ | ✅ (ฐานสูง) | ✅ (ฐาน 4,800) | ✅ (เฉพาะทางเลือก 2-3) |
| ว่างงาน | ✅ | ❌ | ❌ |
จุดตัดสินใจ: ออกจากงานแล้ว ม.39 ดีกว่า ม.40 ถ้าต้องการค่ารักษาพยาบาล + สงเคราะห์บุตร + บำนาญชราภาพฐานสูงกว่า (จ่ายเพิ่มเดือนละ 132-362 บาท เทียบกับ ม.40 ทางเลือก 3)
อัปเดต 2569: สูตรบำนาญ CARE ใหม่
ตั้งแต่ 1 มกราคม 2569 เป็นต้นไป ประกันสังคมใช้สูตรคำนวณบำนาญชราภาพใหม่ CARE (Career-Average Revalued Earnings) ซึ่งส่งผลดีต่อผู้ประกันตน ม.39 อย่างมาก
สูตรเก่า vs ใหม่
| สูตรเก่า | สูตร CARE (2569+) | |
|---|---|---|
| ฐานคำนวณ | เฉลี่ย 60 เดือนสุดท้าย | ทุกเดือนที่สมทบตลอดอาชีพ (ปรับค่าเงินเป็นปัจจุบัน) |
| ปัญหาของ ม.39 | ฐานติดที่ 4,800 (60 เดือนสุดท้าย) → บำนาญต่ำ แม้เคยมีเงินเดือนสูง | ดึงเงินเดือนตอนเป็น ม.33 (สูงกว่า) กลับมาคำนวณ |
| เศษเดือน | ตัดทิ้ง (25 ปี 6 เดือน = 25 ปี) | นับตามจริง (25 ปี 6 เดือน = 25.5 ปี) |
ตัวอย่าง: คนที่เป็น ม.33 ฐานเงินเดือน 15,000 นาน 24 ปี แล้วออกมาเป็น ม.39 (ฐาน 4,800) อีก 6 ปี:
- สูตรเก่า: คำนวณจาก 60 เดือนสุดท้าย (ฐาน 4,800) → บำนาญ ~1,750 บาท/เดือน
- สูตร CARE: คำนวณจากทั้ง 30 ปี (ปรับค่าเงิน) → บำนาญ ~4,789 บาท/เดือน (+173%)
เปลี่ยน ม.39 จาก “เสียเปรียบเพราะฐานต่ำ” เป็น “ยุติธรรม, ส่งมากได้มาก ส่งน้อยได้ตามสัดส่วน”
(ข้อมูล policywatch.thaipbs.or.th, สูตรบำนาญใหม่มีผล 1 ม.ค. 2569)
วิธีสมัคร 4 ช่องทาง
เอกสารที่ต้องใช้
- แบบคำขอ สปส.1-20 (ขอจากสำนักงานฯ หรือดาวน์โหลดจาก sso.go.th)
- บัตรประชาชน ตัวจริง
ช่องทางสมัคร
| ช่องทาง | รายละเอียด |
|---|---|
| สำนักงานประกันสังคม | ยื่นแบบ + บัตร ณ สำนักงานฯ ทั่วประเทศ (วันจันทร์-ศุกร์ 8:30-16:30) |
| เว็บ sso.go.th | เข้าสู่ระบบ e-Service → เลือก “สมัคร ม.39” |
| แอป SSO PLUS | สมัครผ่านมือถือ อนุมัติ 1-2 วันทำการ |
| ไปรษณีย์ลงทะเบียน | ส่งแบบ สปส.1-20 + สำเนาบัตร ไปที่สำนักงานฯ ในพื้นที่ |
สอบถาม: โทร 1506 (24 ชั่วโมง) หรือ sso.go.th
สิ่งที่ต้องระวัง
ขาดส่งเงินสมทบ, สิทธิ์ขาดทันที
ถ้าไม่จ่ายเงินสมทบ 3 เดือนติดต่อกัน หรือภายใน 12 เดือนจ่ายไม่ครบ 9 เดือน → สิ้นสุดสภาพผู้ประกันตน ม.39 ทันที
- ต้องจ่ายสม่ำเสมอทุกเดือน, ตั้งหักบัญชีอัตโนมัติเพื่อไม่พลาด
- ถ้าสิ้นสุดสภาพ ม.39 แล้ว → กลับมาสมัคร ม.39 ใหม่ไม่ได้ เหลือแค่ ม.40
เงินสะสมชราภาพไม่หายไปไหน
ถ้าเลือกไม่สมัคร ม.39, เงินสะสมชราภาพที่สมทบมาตลอดชีวิตการทำงานไม่หายไป ได้คืนเป็นบำเหน็จ/บำนาญตามเงื่อนไขเมื่ออายุครบ 55 ปี
ใครเหมาะกับมาตรา 39?
เหมาะ:
- ออกจากงานแล้วยังไม่มีนายจ้างใหม่ แต่ต้องการค่ารักษาพยาบาล + สิทธิประกันสังคมต่อเนื่อง
- คนมีลูกเล็ก, สงเคราะห์บุตร 1,000/คน/เดือน (สูงสุด 3 คน) คุ้มกว่าค่าสมทบ 432 ทันที
- คนที่เคยเป็น ม.33 นาน ≥15 ปี, สมทบต่อเพื่อให้ครบ 180 เดือน → ได้บำนาญรายเดือนตลอดชีวิต (ไม่ใช่บำเหน็จก้อนเดียว)
ไม่เหมาะ:
- ฟรีแลนซ์ที่ไม่เคยเป็น ม.33 → สมัคร ม.39 ไม่ได้ ต้องใช้ ม.40
- คนที่หางานใหม่ได้เร็ว (ภายใน 1-2 เดือน) → กลับเป็น ม.33 อัตโนมัติเมื่อมีนายจ้างใหม่ ไม่ต้องเสียเวลาสมัคร
คำถามที่พบบ่อย
Q: มาตรา 39 จ่ายเท่าไร?
A: จ่ายเงินสมทบเดือนละ 432 บาท (ฐานค่าจ้าง 4,800 × 9%) โดยรัฐบาลช่วยจ่ายสมทบอีก 120 บาท/เดือน รวมเข้ากองทุนเดือนละ 552 บาท
Q: มาตรา 39 ได้สิทธิอะไรบ้าง?
A: คุ้มครอง 6 กรณี: เจ็บป่วย คลอดบุตร ทุพพลภาพ เสียชีวิต สงเคราะห์บุตร ชราภาพ (เหมือนมาตรา 33 ทุกอย่าง ยกเว้นไม่มีกรณีว่างงาน)
Q: มาตรา 39 สมัครยังไง?
A: 4 ช่องทาง: สำนักงานประกันสังคมทั่วประเทศ, เว็บ sso.go.th, แอป SSO PLUS, หรือไปรษณีย์ลงทะเบียน ใช้แค่บัตรประชาชน + แบบ สปส.1-20
สรุป: ม.39 ดีกว่าปล่อยสิทธิ์หมด
| ทางเลือก | จ่าย/เดือน | สิทธิ์ | ค่ารักษา | บำนาญ |
|---|---|---|---|---|
| สมัคร ม.39 | 432 | 6 กรณี | ✅ | ✅ (ฐาน 4,800 + CARE) |
| สมัคร ม.40 ทางเลือก 3 | 300 | 5 กรณี | ❌ (ใช้บัตรทอง) | ❌ (ได้แค่บำเหน็จ) |
| ไม่สมัครอะไรเลย | 0 | ❌ | ❌ | ❌ (ได้บำเหน็จเดิมที่สะสมไว้) |
ถ้าเคยเป็น ม.33 มาแล้ว → สมัคร ม.39 ภายใน 6 เดือน เป็นทางเลือกที่คุ้มค่าที่สุด เพราะจ่ายเพิ่มวันละ 14 บาท แต่ได้ค่ารักษาพยาบาล + สงเคราะห์บุตร + สะสมชราภาพต่อ
ไม่มีค่าใช้จ่าย ไม่มีภาระผูกพัน
อ่านต่อ
ประกันสังคม คืออะไร: สิทธิ 7 กรณี สรุปครบ
ประกันสังคมคืออะไร? สิทธิประโยชน์ 7 กรณี (เจ็บป่วย คลอด ทุพพลภาพ ตาย สงเคราะห์บุตร ชราภาพ ว่างงาน) มาตรา 33/39/40 จ่ายเท่าไร ได้อะไร สรุปจาก สปส.
ประกันสังคม มาตรา 38: สิทธิหลังออกจากงาน
มาตรา 38 คือสถานะหลังสิ้นสภาพลูกจ้าง ม.33 คุ้มครองต่อ 6 เดือนใน 4 กรณี (เจ็บป่วย คลอดบุตร ทุพพลภาพ เสียชีวิต) ไม่ต้องจ่ายสมทบ + timeline ตัดสินใจ ม.39
มาตรา 40: ประกันสังคมอาชีพอิสระ 2569
มาตรา 40 คือ ประกันสังคมภาคสมัครใจสำหรับอาชีพอิสระ จ่าย 70/100/300 บาท คุ้มครอง 3-5 กรณี สิทธิใหม่ 2569 ทุพพลภาพตลอดชีวิต สงเคราะห์บุตร 300 บาท