ประกันสังคม คืออะไร: สิทธิ 7 กรณี สรุปครบ

ประกันสังคมคือระบบประกันภาคบังคับที่ลูกจ้างและนายจ้างจ่ายเงินสมทบร่วมกัน แลกกับสิทธิประโยชน์ 7 กรณี: เจ็บป่วย คลอดบุตร ทุพพลภาพ เสียชีวิต สงเคราะห์บุตร ชราภาพ ว่างงาน ผู้ประกันตนมี 3 ประเภท: มาตรา 33 (ลูกจ้าง) 39 (อดีตลูกจ้าง) 40 (อาชีพอิสระ) แต่ละมาตราได้สิทธิ์ต่างกัน

(ข้อมูลจาก สำนักงานประกันสังคม sso.go.th)

---

สิทธิประโยชน์ 7 กรณี (มาตรา 33)

#	กรณี	สิทธิประโยชน์หลัก
1	เจ็บป่วย	ค่ารักษาพยาบาล + เงินทดแทนขาดรายได้ 50% (ไม่เกิน 90 วัน/ปี)
2	คลอดบุตร	ค่าคลอด 15,000 บาท/ครั้ง + เงินสงเคราะห์ 50% × 90 วัน
3	ทุพพลภาพ	ค่ารักษา + เงินทดแทน 50% ตลอดชีวิต + เงินบำเหน็จ
4	เสียชีวิต	ค่าทำศพ 50,000 บาท + เงินสงเคราะห์ 50% × 3-12 เดือน
5	สงเคราะห์บุตร	1,000 บาท/เดือน/คน (ไม่เกิน 3 คน ถึงอายุ 6 ปี)
6	ชราภาพ	บำนาญ (จ่ายสมทบ ≥180 เดือน) หรือ บำเหน็จ (<180 เดือน)
7	ว่างงาน	ลาออก 30%/90 วัน · เลิกจ้าง 50%/180 วัน (อ่านรายละเอียด)

---

มาตรา 33 / 39 / 40 ต่างกันยังไง?

	มาตรา 33	มาตรา 39	มาตรา 40
ใครคือ	ลูกจ้าง (มีนายจ้าง)	เคยเป็น ม.33 → ออกแล้วสมัครต่อ	อาชีพอิสระ / ฟรีแลนซ์
เงินสมทบ	5% ของเงินเดือน (สูงสุด 875 บาท/เดือน)	432 บาท/เดือน (คงที่)	3 ทางเลือก: 70 / 100 / 300 บาท/เดือน
นายจ้างจ่าย	5% เท่ากัน	ไม่มี	ไม่มี
สิทธิประโยชน์	ครบ 7 กรณี	6 กรณี (ไม่มีว่างงาน)	3-5 กรณี (แล้วแต่ทางเลือก)

(ข้อมูลปี 2569-2571 จาก สปส.)

---

เงินสมทบ มาตรา 33: จ่ายเท่าไร?

ลูกจ้าง 5% + นายจ้าง 5% + รัฐ 2.75% = รวม 12.75% ของเงินเดือน

เงินเดือน	เงินสมทบ (ลูกจ้าง)	นายจ้างจ่ายเพิ่ม
10,000	500/เดือน	500/เดือน
15,000	750/เดือน	750/เดือน
17,500+	875/เดือน (เพดาน)	875/เดือน

ฐานเงินเดือน: 1,650 - 17,500 บาท (ปี 2569-2571) เงินเดือนเกิน 17,500 → สมทบสูงสุดแค่ 875 บาท/เดือน

---

มาตรา 39: ออกจากงานแล้วยังอยากได้สิทธิ์

ถ้าเคยเป็น ม.33 มาแล้วอย่างน้อย 12 เดือน → ลาออกแล้วสมัคร ม.39 ได้ภายใน 6 เดือน

จ่ายเอง 432 บาท/เดือน → ได้สิทธิ์ 6 กรณี (ไม่มีว่างงาน)

เหมาะกับคนที่ออกจากงานแล้วยังไม่มีนายจ้างใหม่ ต้องการรักษาสิทธิ์ประกันสังคมไว้ สิทธิ์ทั้ง 6 กรณี วิธีสมัคร และสูตรบำนาญ CARE ใหม่ปี 2569 อ่านที่ มาตรา 39, จ่าย 432 สิทธิ 6 กรณี

---

มาตรา 40: ฟรีแลนซ์ / เจ้าของกิจการ

ทางเลือก	สมทบ/เดือน	สิทธิ์ที่ได้
ทางเลือก 1	70 บาท	3 กรณี: เจ็บป่วย ทุพพลภาพ ตาย
ทางเลือก 2	100 บาท	4 กรณี: + ชราภาพ
ทางเลือก 3	300 บาท	5 กรณี: + สงเคราะห์บุตร

เหมาะกับฟรีแลนซ์ที่ต้องการ safety net ขั้นต่ำ ราคาเริ่ม 70 บาท/เดือน ตัวเลขสิทธิ์ทุกกรณีแบบละเอียด (รวมสิทธิใหม่ปี 2569) อ่านที่ มาตรา 40 คุ้มครองอะไรบ้าง

---

คำถามที่พบบ่อย

Q: ประกันสังคมบังคับต้องจ่ายไหม?

A: ลูกจ้างที่มีนายจ้าง (ม.33) บังคับตามกฎหมาย หักจากเงินเดือนอัตโนมัติ ม.39 และ ม.40 เป็นสมัครใจ

Q: ออกจากงานแล้วประกันสังคมหมดเลยไหม?

A: ไม่หมดทันที สิทธิ์รักษาพยาบาลคงอยู่ 6 เดือนหลังออกจากงาน (ช่วงนี้เรียกว่าสถานะ มาตรา 38) ถ้าต้องการสิทธิ์ต่อเนื่อง สมัคร ม.39 ภายใน 6 เดือน จ่าย 432 บาท/เดือน

Q: ฟรีแลนซ์สมัครประกันสังคมได้ไหม?

A: ได้ สมัคร ม.40 ที่สำนักงานประกันสังคม เลือกจ่าย 70/100/300 บาท/เดือน ได้สิทธิ์ 3-5 กรณีตามทางเลือก ไม่ต้องมีนายจ้าง

Q: ประกันสังคมกับประกันสุขภาพเอกชนต่างกันยังไง?

A: ประกันสังคมให้ค่ารักษาที่ รพ. ในเครือข่ายเท่านั้น ต้องรอคิว เลือก รพ. ไม่ได้ ประกันสุขภาพเอกชนเลือก รพ. เอกชนในเครือได้ Cashless ลดความเสี่ยงต้องสำรองจ่าย (แล้วแต่เคสและ Fax Claim) คนละระดับ แต่ใช้ร่วมกันได้ บริษัทที่มีประกันกลุ่มให้พนักงานก็เป็นอีกชั้นหนึ่ง

---

สรุป 3 ข้อ:

1. ประกันสังคม ม.33 ครบ 7 กรณี สมทบสูงสุด 875 บาท/เดือน (ฐาน 17,500)
2. ออกจากงาน → สมัคร ม.39 (432/เดือน) รักษาสิทธิ์ / ฟรีแลนซ์ → ม.40 (70-300/เดือน)
3. ประกันสังคมเป็น safety net ขั้นต่ำ ประกันสุขภาพเอกชนเสริมให้ครบ

รู้สิทธิ์ประกันสังคม = ใช้สิทธิ์ได้เต็มที่

อ่านเพิ่ม: บัตรสวัสดิการแห่งรัฐ 2569: สิทธิ์ทั้งหมดสรุปครบ